Saytınız var, amma müştərilər onu Google-da tapa bilmir? Bu yazı sahibkarlar və ilk saytını açmağa hazırlaşanlar üçündür. Aşağıda SEO-nun nə olduğunu, Google-un səhifələri necə tapıb göstərdiyini və başlanğıcda nələrə diqqət etməyin vacib olduğunu Google Search Central-ın rəsmi bələdçilərinə əsaslanaraq sadə dillə izah edirik.
SEO nədir?
SEO (Search Engine Optimization — axtarış sistemləri üçün optimallaşdırma) axtarış sistemlərinin saytınızdakı məzmunu daha yaxşı başa düşməsinə kömək etmək işidir. Bu tərif Google-un SEO üzrə başlanğıc bələdçisinə əsaslanır.
Eyni bələdçidə iki vacib məqam var:
- Saytı avtomatik olaraq birinci yerə çıxaran "sirr" yoxdur — bunu Google özü deyir.
- SEO dəyişikliklərinin bəzilərinin təsiri bir neçə saata, bəzilərinin isə bir neçə aya görünə bilər.
Yəni SEO bir dəfə basılan "düymə" deyil, ardıcıl və səbirli işdir.
Google saytınızı necə tapır: 3 mərhələ
Google-un axtarışın necə işlədiyinə dair bələdçisinə görə, Google axtarışı üç mərhələdə işləyir:
- Tarama (crawling). Google "crawler" adlanan avtomatik proqramlarla internetdə tapdığı səhifələrdən mətn, şəkil və videoları yükləyir.
- İndeksləmə (indexing). Google yüklənmiş məzmunu təhlil edib öz indeksində saxlayır.
- Nəticələrin göstərilməsi (serving). Səhifə istifadəçilərin axtarışlarına cavab olaraq axtarış nəticələrində göstərilir.
Burada vacib bir nüans var: hər səhifə bu mərhələlərin hamısından keçmir.
Sitemap və robots.txt: robotlara düzgün yol göstərin
Sitemap nədir?
Google-un izahına görə, sitemap saytınızdakı səhifələr, videolar və digər fayllar barədə axtarış sistemlərinə məlumat verdiyiniz fayldır. Amma sitemap olması onun içindəki hər şeyin taranacağına və indekslənəcəyinə zəmanət vermir.
robots.txt nə üçündür?
robots.txt faylı axtarış robotlarına saytınızda hansı URL-lərə daxil ola biləcəklərini bildirir. Lakin Google açıq şəkildə qeyd edir ki, bu fayl səhifəni Google-dan gizlətmək üsulu deyil.
Title və meta description necə yazılır?
Axtarış nəticəsinin başlığı title link adlanır. Google onu avtomatik yaradır və bunun üçün əsasən səhifənin title elementindən və səhifədəki başlıqlardan istifadə edir. Google-un tövsiyələri:
- hər səhifənin öz title elementi olsun;
- title mətni təsviri və qısa olsun;
- eyni sözləri təkrar-təkrar yazmayın;
- brend adını qısa verin.
| Zəif nümunə | Daha yaxşı nümunə |
|---|---|
| Ana səhifə | Korporativ sayt hazırlanması — Estavor Veb |
| Sayt, sayt hazırlanması, sayt yığmaq, sayt Bakı | Onlayn mağaza hazırlanması — Estavor Veb |
Axtarış nəticəsindəki qısa təsvir isə snippet adlanır. Google bu təsviri əsasən səhifənin öz məzmunundan yaradır, amma meta description səhifəni daha dəqiq təsvir edirsə, bəzən ondan istifadə edir. Ona görə hər səhifə üçün unikal meta description yazmaq faydalıdır.
Faydalı məzmun: Google nəyə üstünlük verir?
Google-un faydalı məzmun bələdçisinə görə, onun avtomatik sıralama sistemləri axtarışda yer qazanmaq üçün deyil, insanlara fayda vermək üçün yaradılmış faydalı və etibarlı məlumata üstünlük verməyə yönəlib.
Məzmunu qiymətləndirmək üçün Google "Kim, Necə və Niyə" suallarını təklif edir:
- Kim? Məzmunu kim yaradıb?
- Necə? Məzmun necə hazırlanıb?
- Niyə? Məzmun niyə yaradılıb — insanlara kömək etmək üçün, yoxsa yalnız axtarışda yer tutmaq üçün?
Praktikada bu o deməkdir ki, xidmət səhifəniz müştərinin real suallarına cavab verməlidir: xidmət nədən ibarətdir, necə işləyir və sizinlə necə əlaqə saxlamaq olar.
Qısa yekun
- SEO axtarış sistemlərinin məzmununuzu daha yaxşı başa düşməsinə kömək etməkdir; avtomatik birinci yer "sirri" yoxdur.
- Google üç mərhələdə işləyir: tarama, indeksləmə və nəticələrin göstərilməsi; heç bir mərhələyə zəmanət yoxdur.
- Sitemap səhifələriniz barədə məlumat verir, amma indekslənməyə zəmanət vermir; robots.txt səhifəni gizlətmək üçün deyil.
- Hər səhifəyə qısa, təsviri title və unikal meta description yazın.
- Axtarış sistemi üçün yox, insanlar üçün faydalı məzmun yaradın.
Saytınızın SEO və texniki tərəfi barədə sualınız varsa, Estavor Veb-ə WhatsApp-da yazın: +994 77 768 10 12. Korporativ sayt, landing səhifə, onlayn mağaza, redizayn, SEO, domen və hostinq üzrə suallarınızı gözləyirik.
📚 Mənbələr
- Google Search Central — Google axtarışı necə işləyir (ətraflı bələdçi)
- Google Search Central — SEO üzrə başlanğıc bələdçisi
- Google Search Central — Sitemap nədir?
- Google Search Central — robots.txt-ə giriş
- Google Search Central — Axtarışda başlıq keçidlərinə (title link) təsir
- Google Search Central — Meta description necə yazılır
- Google Search Central — Faydalı, etibarlı, insan üçün yazılmış məzmun
Digər məqalələr

Domen, DNS və hostinq: sayt internetdə necə işləyir?
Domen nədir, DNS nə iş görür, hostinq niyə vacibdir? Sayt internetdə necə işləyir — URL və HTTPS daxil olmaqla sadə dillə izah.

Core Web Vitals: saytın sürəti və rahatlığı necə ölçülür?
Core Web Vitals nədir? LCP, INP və CLS üçün yaxşı hədlər, 75-ci persentil, mobil-öncül indeksləmə və Google axtarışı ilə əlaqə — sadə izah.